ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΚΑΤΑΣΤΡΩΜΑΤΟΣ*

Skills: PHOTOGRAPHY

Ιούλιος 2015, στο πλοίο της γραμμής Μύκονος-Πειραιάς, επιστροφή προς την πρωτεύουσα.

Περνούσα τις ώρες αναλογιζόμενη τις αμέτρητες φορές που είχα υπάρξει επιβάτης στο συγκεκριμένο δρομολόγιο. Σχεδόν 30 χρόνια. Από τότε που δεν θυμάμαι. Κάθε πλοίο της γραμμής, ακόμα κι αν βρίσκομαι πάνω του για πρώτη φορά, μου φαίνεται οικείο. Μου αρέσει να τριγυρίζω στο κατάστρωμα και να παρατηρώ σιωπηλά επιβάτες και τοπία.

Συναντήσεις στο ταξίδι - Πηνελόπη Θωμαΐδη, 2015

Από κει, η θέα του ορίζοντα, ο περιορισμένος χώρος του πλοίου που πλέει στην απεριόριστη θάλασσα χωρίς να φαίνεται μπροστά μας ο τελικός προορισμός, με κάνουν να αισθάνομαι μια εσωτερική ευφορία και ένα δέος για όσα πρόκειται να ‘ρθουν, κάποια που πέρασαν, όσα επιθυμώ και όσα δεν φαντάζομαι. Όλα αυτά συμπυκνώνονται και δυναμώνουν τις στιγμές που περνούν από μπροστά μου.

Αφού έχω κάνει το απαιτούμενο σουλάτσο χαρτογράφησης πλοίου και καταστρώματος, αποφασίζω να καθίσω σε μια κενή θέση κοντά στην πρύμνη για να κοιτάζω καλύτερα έξω. Πίσω από ένα μεγάλο προστατευτικό τζάμι, οι εικόνες έξω γίνονται σινεμά. Την προσοχή μου τραβούν δυο γοητευτικές τσιγγάνες που καπνίζουν στον ανοιχτό χώρο του καταστρώματος. Η μεγαλύτερη σε ηλικία μου φαίνεται να έχει μια μαγική δύναμη στη σκληρή ομορφιά της, που δεν μπορώ να πάρω τα μάτια μου από πάνω της.

Συναντήσεις στο ταξίδι - Πηνελόπη Θωμαΐδη, 2015

Χωρίς να βρίσκω το θάρρος ή κάτι να τους πω για να τις πλησιάσω, καταπίνω τις ενοχές του ηδονοβλεψία φωτογράφου και αρκούμαι να τις θαυμάζω μέσα και πίσω από τον φακό μου. Ενας ενεργητικός πιτσιρίκος στριφογυρίζει κοντά τους. Εκείνος φαίνεται να χαίρεται το ταξίδι, εκείνες το τσιγάρο τους.

Ημερολόγιο καταστρώματος - Πηνελόπη Θωμαΐδη, 2015

Μια υποψία αγωνίας μήπως και καταλάβουν ότι εδώ και μερικά λεπτά ασχολούμαι επίμονα με την εικόνα τους, και μια μικρή ικανοποίηση ότι μετά από αρκετές προσπάθειες έχω, μάλλον, καταφέρει μια ενδιαφέρουσα εικόνα, αρκούν για να με κάνουν να σηκωθώ αμήχανα και ν’ αρχίσω πάλι τις βόλτες. Λεπτά αργότερα ακούω τις φωνές τους να φτάνουν μέσα από τα κοινόχρηστα ντους (το πλοίο μάλλον κάποτε προοριζόταν για μακρύτερα ταξίδια) κι αρχίζω πάλι να σκέφτομαι πότε θα έρθει η μέρα που θα βρω τον τρόπο να πλησιάζω τους ανθρώπους χωρίς δεύτερη σκέψη και χωρίς άλλη εξήγηση πέρα από την περιέργειά μου. «Κάθε στιγμή είναι μια ευκαιρία», «κάθε “τώρα” είναι ένας κόσμος» και άλλα τέτοια στριφογυρίζουν στο κεφάλι και στο στομάχι μου, ενώ ταυτόχρονα αισιοδοξώ πως κάπου κοντά είναι η στιγμή που αυτές οι ντροπές θα γίνουν χαριτωμένο νεανικό παρελθόν.

Ταραγμένη από την προσμονή αυτής της επερχόμενης εκπλήρωσης των προσδοκιών μου, αποφασίζω να κάτσω και να ηρεμήσω σε μιαν άλλη θέση κοντά στην προηγούμενη ανάμεσα σε κοιμισμένους τουρίστες χαμένη σε σκέψεις, εικόνες και σελίδες δανεικού αγγλικού μυθιστορήματος. Καταλήγω σχεδόν να κοιμάμαι κι εγώ, μέχρι τη στιγμή που ένας γνώριμος οξύς ήχος σε κυκλαδίτικο ρυθμό μπαίνει βαθιά στ’αυτιά μου: η τσαμπούνα (ή «σαμπούνα» κατά το τραγουδιστό μυκονιάτικο ιδίωμα). Ανοίγοντας τα μάτια αναζητώ την πηγή της πρωτόγονης διονυσιακής μουσικής. Επιβάτες από διάφορες μεριές του καταστρώματος μετακινούνται σαν υπνωτισμένοι κατά κει, οδηγώντας το βλέμμα μου στον ασκό από το στομάχι του αρνιού που τον κρατάνε ασυνήθιστα χέρια. Έκπληκτη βλέπω για πρώτη φορά γυναίκα «σαμπουνιέρισσα»! Και τότε πια, ναι, λέω αυτά δεν γίνονται κάθε μέρα. Αυτό δεν μοιάζει μόνο με ταινία, αλλά και με ντοκιμαντέρ. Πήρα, επιτέλους, τη μηχανή μου και σηκώθηκα. Πήγα κι εγώ κατά κει που μαζεύτηκε ο κόσμος, γύρω από την νεαρή εύθυμη σαμπουνιέρισσα.

Ημερολόγιο καταστρώματος

 

Είπα θα πάω όσο πιο κοντά μπορώ.

Ημερολόγιο καταστρώματος

Και να, που εκεί ήταν παρών κι ο ενεργητικός μικρούλης των προηγούμενων φωτογραφιών, δίπλα στο κορίτσι που μιλούσε μέσα από το ντους. Οι δυό τους κοιτούσαν τη Νίνα (έτσι λεγόταν η σαμπουνιέρισα) που γυρνούσε από κάποια γιορτή. Είχε αρχίσε να παίζει με ενθουσιασμό αυτό το αρχαίο πνευστό μόλις πριν λίγους μήνες, αλλά εκείνη τη στιγμή μοιραζόταν τον ήχο του απλόχερα μαζί μας. Η γενναιοδωρία και η επιδεξιότητα της Νίνας έκαναν τη μουσική να κάνει το θαύμα της και μας έφεραν κοντά, άγνωστους που για λίγο έγιναν γνωστοί. Όταν ένα τραγούδι τελείωνε, τότε τα παιδιά ζητούσαν ένα ακόμη.

Ημερολόγιο καταστρώματος

Ημερολόγιο καταστρώματος

Κι όταν πια ήρθε η ώρα να μαζευτεί η σαμπούνα, ήρθε η στιγμή για τη Νίνα να ζητήσει από τους τσιγγάνους να της μεταφράσουν ένα τραγούδι τους. Εκμεταλλευόμενη τη συγκυρία, πήγα κι εγώ από κοντά. Η αλήθεια είναι πως ακόμη δεν είχα ξεπεράσει τελείως τη ντροπή μου, κι έτσι μου ήταν πιο εύκολο να επικοινωνήσω με τα παιδιά.

Ημερολόγιο καταστρώματος

Ο Ραφαέλο ενθουσιάστηκε με τη φωτογραφική μου μηχανή. Παίξαμε πολύ ώρα μ’αυτό το παιχνίδι. Προσπάθησα να του δείξω που να βάζει το μάτι του σ’αυτό ενώ τον βοηθούσα στο κράτημα.
Έτσι κεντρίστηκε και η περιέργεια της Μαρκέλας που θέλησε να πάρει κι εκείνη τη μηχανή στα χέρια της και να δοκιμάσει. Ελάχιστες οδηγίες χρειάστηκαν. Πήρε τη μηχανή κι έκανε το πρώτο πείραμα.

DSC_4170
Έβγαλε μια φωτογραφία του Ραφαέλο που τη ζήλεψα.

Ήθελα να μάθω από αυτό που έβλεπε εκείνη και προσπάθησα κι εγώ με το ίδιο θέμα.
Ημερολόγιο καταστρώματος

Έπειτα, δοκίμασα ξανά με το αντικείμενο του φωτογραφικού μου πόθου. Ήμουν συνεσταλμένη απέναντί της, αλλά αυτή τη φορά πολύ πιο χαρούμενη και συγκινημένη. Σαν να μου ήταν αρκετό αυτό που συνέβαινε. Αν έβγαινε και καμιά καλή φωτογραφία καλά θα ήταν.

Ημερολόγιο καταστρώματος

Έπειτα, ήρθε πάλι η σειρά του Ραφαέλο. Αυτή τη φορά ανταπόδωσε τη φωτογραφία στη Μαρκέλα. Εκείνος αποφάσισε το κάδρο κι εγώ πάτησα το κουμπί όταν μου είπε.

DSC_4175

Η Μαρκέλα είπε πως ο μικρός είναι πολύ μικρός και δεν καταλαβαίνει (εγώ έχω τις αντιρρήσεις μου γι’αυτό). Έτσι, ζήτησε και πάλι τη μηχανή. Όταν την πέρασε στο λαιμό της, έκανε ένα γύρο γύρω από τον άξονά της και μερικά βήματα βγάζοντας λίγες ακόμα εικόνες.

DSC_4176
Έβγαλε τη Νίνα που μας έφερε κοντά.

DSC_4177
Την Αφροδίτη, που είναι θεία ή αδερφή της. (Αυτή είναι μια εικόνα που πολύ θα ήθελα να έχω βγάλει εγώ. Αλλά βλέποντάς τη έχω μια διαφορετική χαρά.)

Τέλος, της ζήτησα να βγάλει μια αναμνηστική φωτογραφία με όλους μας. Ένιωθα ξανά την ανησυχία στο στομάχι μου, αλλά αυτή τη φορά από απρόσμενη ευχαρίστηση κι ευγνωμοσύνη.

DSC_4179

Ακούστηκε η αναγγελία ότι σε λίγο φτάνουμε στον προορισμό μας.

Μπορεί η φωτογραφική μου μηχανή να μην τράβηξε μια καλή εικόνα με τη γυναίκα που πιο πολύ θαύμασα στο ταξίδι, αλλά με έκανε να ανταλλάξω δυο κουβέντες μαζί της. Μπορεί να μην έμαθα το όνομα της, αλλά η ευγενική Μαρκέλα μου χάρισε την αναμνηστική φωτογραφία. Η  μηχανή μου άλλαξε χέρια μπαίνοντας σε μιαν άλλη επικοινωνιακή διαδικασία. Αυτοσχέδια.

Είχαμε πια φτάσει στο λιμάνι. Αποχαιρετιστήκαμε και ο καθένας συνέχισε το δρόμο του.

Ένιωσα πολύ τυχερή, σαν ο χρόνος να είχε διασταλλεί. Ήμουν ήδη ένα βήμα πιο κοντά στην επιθυμία μου.

Ευχαριστώ για το μοίρασμα.

*Συνήθως δεν κρατάω ημερολόγιο, αλλά αυτή η ημέρα με τα δώρα της μου φάνηκε ξεχωριστή.